Rode kool met kastanjes

Herfst 2015

Alhoewel ik vanochtend nog twee (!) steekmuggen heb moeten doden is 't toch ècht 9 november 2015 als ik dit stukje typ. Hartje herfst dus en daarom is 't tijd om 's een lekker herfstrecept neer te pennen.

Vorig jaar ben ik getrouwd (echt waar) en wel met een buitenlandse vrouw, eentje uit Zwitserland.

Een van de aantrekkelijke kanten van buitenlanders is is dat ze je horizon kunnen verbreden, ze komen thuis met de gekste ideeën, weten je altijd te verrassen met een onverwachte invalshoek en als ze boodschappen gedaan hebben komen ze altijd weer thuis met Nieuwe Dingen. Dingen zoals kastanjes. Tamme kastanjes. Dat zijn kastanjes die je kan eten. Heel gewoon in Zwitserland maar ook Portugal, Italië en wellicht ook Spanje. Niet dat die bomen hier niet groeien maar op 't menu staan (of stonden) ze hier nooit, althans, ze liggen niet bij de Appie dus is 't beslist iets ongewoons.

In Zwitserland worden ze gepoft en als snack langs de kant van de weg uit een puntzakje gegeten, een heerlijk licht zoetig hartig hapje dat bovendien goed vult; na een zakje van die dingen kan je geen boe of ba meer zeggen haha!

Lijkt me prima als vervanger van aardappelen en dat hebben we vorige week uitgetest.

Rode kool met kastanjes.

De rode kool gaan we op z'n Zwitsers klaarmaken, we gaan 'm dünsten, stoven in z'n eigen vocht met uien en knoflook en gerookt spek. Eigenlijk lijkt 't wel wat op Cavolo Rosso uit Bolzano, is ook niet zo gek want dat komt uit een vergelijkbaar bergachtig gebied en bergmensen eten nou eenmaal op een specifieke manier... Veel spek, kaas, groenten die aarden in heftige omstandigheden, noem maar op.

• Snij een stuk gerookt spek aan kleine dobbelsteentjes en doe die in een kleine pan met dikke bodem waarvan je denk dat straks àlles erin past, ook de kool. Zet op niet te hoog vuur zodat de spek in zijn eigen vet zachtjes bakt
• Plet een teen knoflook met de zijkant van je koksmes, snij 'm in stukken en fruit mee met de spek en zijn vet. Snij ondertussen een ui in kleine stukjes en fruit die mee.
• Zet 't vuur laag en snij een rode kool door de helft, snij de stronk eruit en snij de halve kool zelf aan hele dunne reepjes. De andere helft leg je op een plat bord in de ijskast, die eet je volgende week op.
• Roer af en toe de ui + knoflook om, als de ui wat glazig begint te zien kan de gesneden kool daar mooi bovenop. Snufje zout toevoegen en wat versgemalen peper. 1 ½ tot 2 uur zachtjes laten stoven met 't deksel op de pan. De kool moet goed gaar zijn! Zie erop toe dat er genoeg vocht in de pan blijft, zo nodig af & toe een scheutje water toevoegen.

Zo, nu gaan we in de weer met de kastanjes. Reken per persoon 8 kastanjes.

Kastanjes hebben een platte kant, kerf die in met een speciaal kastanjemes. Mocht je die niet hebben dan gaat dat ook met de punt van een scherp aardappelschilmesje. Maak de snede over de hele lengte van de kastanje.

Zet een plaatstalen koekepan op 't vuur, maak 'm heet en doe de kastanjes in de pan zònder een scheut olie of klont boter, gewoon zo droog. Sluit de pan met en spatdeksel, da's een deksel met gaatjes. Mocht je die niet hebben doe dan een deksel schuin op de pan zodat er nog wat luchtcirculatie is. Zet 't vuur niet te hoog en schud de kastanjes om de minuut om.

Als de kastanjes beginnen open te barsten doe dan 't vuur lager en laat ze, nog steeds af en toe omschuddend gaar worden; na een minuut of 10 check je dat door er met een vork in te prikken.

Zijn ze gaar? Dan moeten ze gepeld worden. Een lastig maar wel gezellig klusje. Gooi de gepelde kastanjes in de pan met de rode kool. Sluit 't deksel en doe 't vuur uit.

Nu gaan we de wijn ontkurken. 'n Barbera lijkt me een goede keuze. Of anders een knappe Chianti of een Bourgogne, waarom niet? Zolang duurt ons aardse bestaan niet, laten we ervan genieten!

Schenk de glazen in, neem 'n ferme slok en proef. Schep de borden vol en geniet van deze pure smaken, dit is eten zoals eten bedoeld is.

Buon' appetito, Dirk Kampstra, kok.

Weer 't komt ist donker! Speghetti met gebakken paaprika, knoflouk, spaanse pepers en oloifolie

Weer 't komt ist donker! Speghetti met gebakken paaprika, knoflouk, spaanse pepers en oloifolie

Gusteren hadde we 'n gast weer we niet op rekend hadde maar die had drie roipe rooie paaprika's booi 'm dat ik d'r 's effies grave in m'n herrinneriks want hoe deed ik dat okkalweer?

• 'n Beste gof oloifolie innen koekepan doen, die heit make en ondertussen drie toòne knoflouk pelle en an skoiffies snaaie. Die in de heite olie doen. Oplette dat die skoiffies niet kleure gaan want den wordt de knoflouk bitter as gal en den kejjenet net zo lief weggooie want dat is ronduit smereg.
• Onderwoil de paaprika's wasse, zaadloiste d'ruit visse en an kloine stukkies snaaie. Vuur wat leiger zette en de paaprika stukkies in de koekepan gooie, goed roere en omskuddele. Nou zel de temperatuur omlaig gaan deurdat paaprika hihl veul vocht in z'n oigen het dat die knoflouk zel drekt niemeer vebrande
• De paaprika verders zachies bakke en twaai kloine spaanse pepertjes an stukkies in de pan gooie den wordt 't allegaar lekker pitteg. Ok wat zout (nei smaak) d'r op strooie
• Af & toe roere, omskuddele ennen beste pan water opzette voor de speghetti. Als 't water koukt de spaghetti d'rin doen en ok 'n skep zout. Vuur houg, roere tot de kouk d'r over is, den deksel op de pan en vuur leig: Heiter as 100 grade wordt 't tonniet en met 't deksel d'r op hejje gien last van vocht op de mure en zuk. Ok 'n deksel op de koekepan en 't vuur deeronder ok leig zette, af & toe alle twaai de panne effies deurroere
• Speghetti klaar? Ofgiette en metien in de koekepan gooie den bind 't anhangend water de paaprika met de speghetti. Wel vezelluf goed deurroere
• Opdienne met verse blaadjes bazilikum d'r overhein strooid.

Woin? Zo seumers 'n koele Pinot Noir uit de Elzas, Grignolino of Barbera uit Piemonte. Of vezelluf de moezerende Bonarda die je nou voor woineg opdoen kenne bai de HEMA

Weer 't komt ist donker! Asperreges tradisionihl

Asperreges tradisionihl

“ Ois en vis moejje neime as't er is” Da's 'n Wesfries spreekwoord dat niet alliendeg voor ois en vis geldt maar zekers ok voor Hollandse witte asperreges want die benne d'r maar een wekie of wat; buitenlanse en groene benne d'r zòwat 't hille jaar rond maar die benne lang zo lekker niet... Dat, nou benne ze d'r en ze benne okkal niemeer zò brandduur dat nòu moejje toeslaan!

Hille verhitte discussies ben d'r gaande of dat de duntjes nou 't lekkerst benne of juist de dikke asperreges. Ik koup 't liefst dikkers, den hejje minder te skillen en ze breke ok niet zò snel deur de middend met skille, maar mocht je miene dat de duntjes lekkerder benne den kejje die gerust opdoen want die moette ok op vezelluf

Asperreges kouke moet oigeluk in zo woineg mogelek water, deervoor hewwe ze in 't zuiden onder de riviere 'n speciale asperregespan op de marrekt brocht maar ja, wèèr 'n pan in je kast... Innen gewòne pan gaat kwalek want den hejje veulste veul water om ze onder te kregge en den velieze ze an smaak. Hoe dut op te losse? Kouk de asperreges in 'n koekepan! Die tip kreeg ik van 'n moidje uit Braband: den hejje woineg water nodeg en ze stane (legge) tòch onder!

In de skille zit ok veul smaak, deervoor moejje NOOIT kant & klaar skilde asperreges koupe, teves, zovveul werrek izzet niet: met 'n dunskilder bejje klaar in 'n vloek ennen zucht. Die skille gane we eerst effies kouke samen met 't onderste endje dat we nei 't skille d'r alvast ofsnaaie; dat ken stokkeg weze dat die kouke we (ok) meej voor de smaak.

Nag vlug ok effies eereppolle skille en die an geloike stukke in 'n aar panje doen

As alles skild is en 't water met de asperregeskille is an de kouk den legge we de asperreges in de koekepan en zette we de koukwekker op 10 minute. Dat aare panje gaat vezelluf ok oppet vuur. Boi kouke doene wat zout erbaai en de deksels weer dicht.

Nei 10 minute as de wekker is gaan den doene we voorzichteg 4 aaiere baai de asperreges en zette we de wekker naggerus op 10 minute. Nou gauw gauw tafel dekke en plakkies achterham oppen skaalte legge want dat ete we d'rbaai. As de wekker weer gaat den de aaiere d'ruit visse en die ofskrikke in koud water, panne op tafel en geniete maar!

Je kenne butter over de eereppols doen maar da's oigeluk anwins, ik doen dat nooit. Lekker happie aai neme, stuk eereppol, flieder ham: Zàleg.

Ik lees welders datte ze asperreges nag gien 10 minute kouke maar goed gaar benne ze veul lekkerder dat ik doen 't altoid zo.

Den nag 'n suggestie voor woin. Iederien doet altoid witte woin bai asperreges maar prebeer okkerus 'n Beaujolais of 'n Pinot Noir uit de Elsas of Loire. Je zelle d'r van opwuppe hoe goed of dàt samen ken!!

't Asperregeswater en 't koukvocht van de eerepolle niet weggooie! Deer ken je daags d'rnei 'n soeppie van kouke: Wortel, uiën en bleikselderaai kloinsnaaie, anfuite in de olie en met 't koukvocht van gusteren 'n uurtje kouke, skofteg lekkere groentebouillon. Dat we gooie niks weg.

Asperges traditioneel

Asperges!

"Hét Brabantse witte goud" ! (het Brabants Asperge Genootschap), De Frietboetiek: Asperges recht van de boer. Het Limburgse goud... Jubel jubel!!

Maar sinds vanmiddag weet ik dat ze in de Achterhoek óók geteeld worden.

Nu zijn ze nog brandduur maar da's -hopelijk- snel voorbij, als de temperaturen wat omhoog gaan kunnen ze ook geoogst worden van de kouwe grond en gaat ondertekende keihard toeslaan want manoman wat zijn asperges, wítte asperges in't bijzonder toch ongehoord lekker. Tenminste, als je weet hoe je ze moet klaarmaken.

Traditioneel worden asperges rechtop gekookt in een aspergepan, eentje die smal is qua diameter maar wel hoog, dan gebruik je per asperge zo min mogelijk water en dat moet ook, want hoe meer water je gebruik met koken hoe meer smaak je verlies. Om dit verlies nog meer te verkleinen zou je de asperges moeten koken in 't water waar je eerst de schillen in hebt gekookt: díe geven pas smaak af: Nooit kant en klaar geschilde asperges kopen dus!

Maar niet iedereen heeft een aspergepan en dan worden de asperges in een gewone kookpot gekookt en da's de reden dat ik tot voor kort asperges uitsluitend at in de risotto; een tamelijk bewerkelijk gerecht dat echt heel lekker is maar niet door iedereen gewaardeerd blijkt te worden... Je raad 'm al, de vrouw waar ik, zo heb ik beloofd tot aan de dood aan toe aan vastzit houdt niet van risotti. Fijn dan.

Gelukkig ken ik ook andere vrouwen en wel eentje uit oost-Brabant, inderdaad, daar waar veel asperges 't levenslicht zien en die maakte voor mij eens asperges op de manier zoals zij het thuis geleerd heeft: In een koekepan!

Daar gaat ie:

1. Pak een lekker grote koekepan maar wel eentje waar je ook een deksel voor heb en breng water in die pan aan de kook. Ondertussen:
2. Schil de asperges met een dunschiller, kook de schillen in de koekepan.
3. Schil de aardappelen. Neem niet al te bloemege piepers en snij ze zo dat ze allemaal dezelfde grootte hebben.
4. Vis nu de aspergeschillen uit de koekepan. Leg de asperges in 't midden in 't kokendhete water dat al lekker naar asperges ruikt. De aardappelen komen rond de asperges te liggen. Voeg zout toe en sluit de pan. Mocht de koekepan niet groot genoeg zijn kook de piepers dan in een apart pannetje maar houdt de kooktijd in de smiezen
5. Aardappelen duren ongeveer 20 minuten voor ze gaar zijn. Stòmtoevallig zijn asperges dan ook goed gaar en da's mooi, dan heb je daar geen kopzorgen meer over. Toch gaan we nu een kleine horde inbouwen want wat is er lekkerder dan eiëren bij aperges? Weet niet.
6. Zet dus de kookwekker op 10 minuten als de asperges en de aardappelen aan de kook zijn gekomen. Als de wekker gaat, open dan 't deksel en frut 4 eiëren tussen de asperges en de aardappelen (en sluit 't deksel weer). In de resterende 10 minuten zullen die perfect gekookt zijn.
7. Ondertussen snel de tafel dekken, een lekker frisse Elzasser Pinot Noir klaarzetten (dus nu effe gèèn strakdroge witte Riesling!), 'n mooie Beaujolais, Loire wijn of Grignolino kan ook.
8. Zet ook een schaal gekookte ham op tafel, asperges schreeuwen er eenvoudig om

Schenk de glazen halfvol, dan blijft er nog wat ruimte over voor je neus in 't glas. Pel de eiëren, halveer ze, strooi er wat zout op, vis de aardappels en de aspergers uit de koekepan en laat 't feest beginnen! Gesmolten boter serveren doe ik nooit. Ik vind 't niet lekker maar 't màg natuurlijk wel.

Gooi 't kookvocht niet weg, daar kan je de dag daarop met de leftovers een lekker soeppie maken.

Stel dat de pannen leeg raken kan je evenzogoed 't kookvocht recyclen. Kook er je pasta of aardappelen in of gebruik 't als basis voor een groentesoep. Altijd goed.

Buon appetito! Dirk Kamstra, kok.  

"Weer 't komt ist donker!" Spinaziesoep

Noh wat ik guster eten hew... Slikvingerend lekker: Spinaziesoep.

Maar dut lukt alliendeg as jollie 'n staafmixer hewwe dat ik zeg 't maar effies.

Òotemetòòt was tuiskommen met 'n zak vol wulde spinazie. Dat benne van die gròte spinazieblade met puur zo'n stihl deeran.
Eerst maarderes 'n bouillonnetje maakt. Gien blokkies vezelluf want die bennen niet lekker want die smake veulste sterrek dat:
1 Uiën, 5 cm wunterwortel en twaai stihle bleikselderie foinhakt en in olaifolie anfruit. Ondertussen de spinazie wossen en de stihle drvanof sneje en die boi de uiën etc. gooit. Deer nei 10 minuutjes (af & toe omroere) areve pollepel water d'r bai dein en dat langzaaman an de kouk brocht.
2 de bouillon leite we 'n hallef uurtje zachies kouke
3 Nou gane we in 'n are pan de spinazie roerbakke in ok weer 'n gof olaifolie met anhangend water. Op pitteg houg vuur bloive roere totdat de spinazie slap wordt, denk d'rom, da's zóó bekeken!
4 de nou gare spinazie doene boi de bouillon en nou purere we 't tottet 'n mooie gladde dikke soep is worren met de staafmixer.
5 effies proeve of d'r nag zout baai moet, effies deurroere en den lekker opete!

"Weer 't komt ist donker!" Spegettie Bolonjese

Spegetti Bolonjese

Deuze gouwe ouwe wordt vaak leukeg en met onnòdeg veul en vekeerde ingrediënte maakt. Ok doene mense ofteg de verkeerde vollegorde met kouke: Niet goed!

Wat hejje nòdeg:
-Blikkie tomateblokkies die peld benne
-ien stengel vannen bleikselderie
-ien uiën
-centimeiter of voif (wunter)wortel
-ien braadwossie naturel
-oloifolie
-'n bèste pan met dikke bodem ennen braadpanje met tefal bodem
Irst de groentes an hille kloine stukkies snaaie, die in de pan met dikke bodem anzette in 'n goffie oloifolie, bloive roere en den de deksel op de pan, vuur leig.
Den 't braadwossie ze velletje ofpelle en an kloine stukkies snaaie. Die innen braadpanje anbrade in z'n oigen vet.
En nou komt ie: je moette de groentes net zolang stouve in z'n oigen vocht (hoogop een lepeltje water d'rbaai doen) dat ze gaar worre. Dat duurt 10 minute a 'n kwartiertje. Ze moette gaar worre want as je wortelle en uiëns in tomate kouke wullen den worre ze amper gaar, dat komt deur 't zuur van de tomate. En niet goed gare groente geive hunnie smaak niet of dat den krejje nooit 'n mooi homogeen smakend gerecht! Tevus smake gare wortelle zoeteg dat heft mooi 't zuur van de tomate op; hejje d'r gien zuiker boi te gooie, zo gezond is dat niet!
Dat af en toe effies deurroere en koike of 't niet te droug wordt den kejje metien effies proeve of dat de wortelle al zacht worre.
Den 't vleis d'rbaai + 'n blikkie tomateblokkies. Dat zachies in 'n uurtje -met de deksel skuin op de pan- inkouke tot je 'n mooie saus hewwe.

Effies proeve of 't zout genog is en den opdiene met spegetti of (lint)makkeroni.

Niet te zwere rooie woin d'rbaai. 'n Gnappe bozjolè of pino nwaar smaakt altoid goed

'Weer 't komt ist donker!' Rooie kòòl

Rooie kòòl.

In Wesfriesland groeit vezelluf bàr veul kòòl en niet alliendeg witte kòòl voor de zuurkòòl en bloemkoòl maar ok rooie kòòl en leit ik deer nauweres 'n hil lekker receppie voor hewwe! 't Komt oigeluk uit Noord-Italië en deer hiet 't Cavolo Rosso al Salsicce

1) Doen 'n onsie zuurkòòlspek of Italliaanse pancetta (da's bukspek) an smalle repies met 'n skeut oloifolie in 'n ouwerwisse gietoizere pan. Doen 't vuur irst houg en as de spek begint te sisse doen den 't vuur leig.
2) Pel 'n uiën en snaai die in hille kloine stukkies, leg die op de spek. Pel nou 'n bèste toon knoflouk en slaan die plat. De platsloegen toon mag nou ok in de pan. Effies roere
3) Nou de rooie kòòl deur de halleft snaaie en de stronk deer uit snaaie. (ondertussen is de uiën mooi ant fruite) Leg de halft op 'n houten plank en snaai de kòòl zò foin mogeluk, skave ken ok as je 'n groenteskaaf hewwe. Doen de kòòl op de uiën, gietter 'n skeutje woinazoin in, zout en peper + 'n handje pruimedante d'r bovenop en doen den de deksel op de pan. Zettet vuur zò leig mogeluk, doen nei 'n kwartier 'n sudderplaatje onder de pan en leit de kòòl zaggies stouve.
Skep nei 'n hallef uur de kòòl effies om en koik of 't niet te droug wordt; aars effies 'n hussie water d'rbaai giette.
Leit dut minnestes 4 uur hil zaggies stouve en den is 't klaar ok!

Opdiene met zullevervluze roist en -as je dat lekker vunde- braadwoste. Gebakken aaiëre d'rbaai is ok skofteg

Krachtige overwinterprei, een Italomaaldijdsoep?

Een van de aardigste rubrieken in de krant is natuurlijk de kookrubriek. Volkskeuken heet ie in De Volkskrant, iedere dag bekijk ik 'm om inspiratie op te doen of gewoon voor de lol want de Volkskeuken wordt geschreven door mensen met een vaardige pen dus als 't recept je niet aanspreekt kan je altijd nog plezier beleven aan de inhoud.
Vrijdag 27 februari jl. werd mijn belangstelling gewekt door de titel 'Krachtige Overwinterprei, Italiaanse maaltijd-groentesoep' beetje flauw dat overwinterprei, 't is natuurlijk gewoon winterprei maar tegenwoordig vind iedereen 't reuzeleuk om dat soort woordgrapjes te maken. Ik zeg: Negeren die hap.
Prei is zo'n groente die je eigenlijk vaak zou moeten eten, goedkoop, altijd seizoensbeschikbaar dus altijd van de kouwe grond vers en gezond. Smakelijk ook àls je weet hoe je het klaar moet maken of wat je er mee kan doen. En daar wringt bij mij de schoen, ik heb me eigenlijk nooit echt in prei verdiept, vroeger thuis aten we 't of gekookt in water (niet lekker) of met ham & kaas uit de oven (wél lekker) maar bij de laatste variant gebruik je alleen 't witte gedeelte van de prei en ik vind 't juist altijd de kik om de hele plant smakelijk te bereiden en op te eten; ik heb er een hekel aan om eten al dan niet toebereid weg te gooien.
Het Volkskeuken gerecht liet in 't midden of je de groene stukken al dan niet diende te verwerken (ik heb 't idee van niet overigens...) maar bij twijfel mag je je eigen intuitie volgen toch? Dus gedaan!
Nog even goed naar de ingredienten lijst gekeken: rode linzen (hoera!), blikken tomaat, winterwortel, knoflook, suiker (?), gedroogde Italiaanse kruiden (ehhh, welke?), groentebouillonblokkies (daarover later) 2 flinke preien (gewassen, in halve ringen, dus tòch alleen 't wit), ajvar (?) en lekkere olijfolie.

Nou ja wat is dat nou? Ajvar. Nooit van gehoord. 't Blijkt een soort paprikapuree uit de Balkan te zijn. Nou, dat heb ik niet een twee drie staan maar ik had wel een rode paprika liggen. Lijkt me ook goed.
Groentebouillonblokkies. Nou, dàt zouden we toch niet meer gebruiken? Van die prefab smaakexplosie gekkigheid totaal onnodig want een groentebouillon maakt je zo makkelijk zelf en dat ben ik dan ook gaan doen.
Hier mijn versie van 't recept van de Volkskeuken:

• Ui fijnhakken, twee tenen knoflook platslaan, stengel bleekselderij zeer fijn snijden (ontdraden is echt niet nodig), 't groen van een grote prei aan fijne reepjes snijden alsmede de rode paprika en een fijngesneden winterwortel. Dit alles aanzetten in een royale scheut olijfolie. Vervolgens langzaam aan de kook brengen met 
• 600 ml water.
• Na een half uurtje zachtjes koken 150 gram rode linzen toevoegen + het wit van de prei aan dunne ringen. Afkruiden met peper en zout en nog 's een kwartiertje koken laten.
• Nu mag er een blik tomatenblokjes op sap bij. De reden dat ik de tomaten als laatste toevoeg is omdat ui en wortel heel moeilijk gaar worden in tomaten met sap en nu zijn die al gaar.
• Nog een kwartiertje zachtjes koken laten, af en toe controleren of de soep niet te dik wordt, zonodig water toevoegen. 
• De gedroogde Italiaanse kruiden heb ik niet gebruikt omdat ik niet weet welke ze bedoelen bovendien smaakt 't groen van een prei al behoorlijk kruidig dus ach... Suiker heb ik er ook niet ingegooid. Gekookt wit van prei en winterwortel is al zoet van zichzelf dus waarom dan ook nog 's de CSM ondersteunen? Zo gezond is dat goedje niet hoor!

Klaar! Smullen maar!

Of dit nou een Italiaanse maaltijdsoep is? Ik waag 't te betwijfelen. Prei wordt nauwelijks gegeten in Italie, rooie linzen ben ik in de 30 jaar dat ik daar al kom nog nooit tegengekomen. Laat staan ajvar...  

Maar: 't is een heel lekkere soep, kan niks anders zeggen. 

Overigens ik heb niks met maaltijdsoepen (je vreet je in no time helemaal klem en na een uur heb je weer honger....) dus heb ik 'm als voorgerecht geserveerd. Op tafel een lekker scheutje olijfolie erdoor gedaan. Super.

Bloemkool bakken?

Afgelopen weekend stond een intrigerend recept in de Volkskrant glossy: Geroosterde Bloemkool. Yvette van Boven had 't gepubliceerd.
Omdat ik na 't weekend met een halve bloemkool zat (eergister reeds de eerste helft opgegeten met rösti en bakbloedworst, best lekker) kwam dit recept als een geschenk uit de hemel; altijd leuk & interessant om 's iets nieuws met bloemkool te doen. Het komt erop neer dat je een hele bloemkool in z'n geheel zonder de groene bladeren half gaar moet koken, dan moet laten afkoelen, droogdeppen en bestrijken met een saus -bestaande uit griekse yoghurt met kerriepoeder, knoflook uit de knijper en zwarte peper- en daarna de bloemkool bestreken en al 30 tot 40 minuten afbakken in een oven van 200 graden heet. Daarna opeten met linzen.
Niks bijzonders toch? Nou voor mij wel!

Aan de slag.

Een halve bloemkool half gaar koken is natuurlijk een peulenschil: water aan de kook brengen, zouten, halve bloemkool erin en 8 minuten koken, dan nog twee laatste minuten de halve bloemkool omdraaien zodat de andere kant ook effe de kook over zich heen kan krijgen.
Het groen gooien we uiteraard niet weg, dat koken we -losgesneden van de stronk- gewoon mee, lekker morgen als salade; aan stukjes gesneden en geserveerd met ruim olijfolie en azijn.
Ondertussen gaan we de saus maken waar we de halve bloemkool straks als ie is afgekoeld (dat afkoelen doen we lekker makkelijk: 't is nu erg koud buiten zo halverwege december dus we zetten de afgegoten bloemkool in een vergiet in de vensterbank in de buitenlucht) mee gaan bestrijken.
Griekse yoghurt (ofwel hangop) kopen we in de supermarkt, kerriepoeder maken we zelf want zo komen we ook eindelijk 's van al die restjes specerijen af!
Kerriepoeder blijkt te bestaan uit de vijf K's: Korianderpoeder, Kruidnagelpoeder, Kurkumapoeder, Kummel en Komijnzaad, gemalen. Kardemon kan er ook in en ook gember, afhankelijk van waar 't kerriepoeder gemaakt is maar ik heb 't zonder de laatste twee gemaakt (omdat ik ze niet bleek te hebben haha!). Wel heb ik wat zout toegevoegd + lekker veel pittig paprikapoeder omdat ik nou eenmaal van pedis houd.
Afijn, saussie gemaakt van de yoghurt, specerijen en geperste knoflook, daar de bloemkool dik mee ingesmeerd en die op een siliconenovenschaal hup de hete oven in.

Groene linzen op 't vuur, die zijn in een half uurtje echt wel gaar.

Ongehoord lekker. Echt een aanradertje! Dit ga ik vaker doen...

Op de Zwitserse toer: o.a. Rösti!

Dit stukje heb ik driekwart november 2014 voor de Moriniclub geschreven:

Clubgenoten!

Op het moment van dit schrijven - 3/4 november- zitten we midden in de Zwarte Pieten discussie. Je kan de krant niet openslaan of de koppen schreeuwen je tegemoet, ook op Facebook meent iedereen zich erover een mening aan te moeten matigen en zelfs de cover van de VPRO-gids van komende week toont het smoelwerk van Sunny Bergman die een poging doet om zich af te schminken. Ik heb niet 't idee dat we hier uit gaan komen de komende jaren omdat er geen alternatief lijkt te zijn waar beide partijen zich mee zouden kunnen verzoenen.

Maar…. Als we nou eens met z'n allen over de grens zouden kijken? Er is een land waar 't allemaal niet zo'n punt is omdat de knecht van de Goedheiligman (want daar knelt de schoen) geen gastarbeider of onderdrukte is maar een autochtoon die zich prima voelt in zijn rol. Dat land is Zwitserland.

In Zwitserland wordt Samichlaus (Sammieglaus) bijgestaan door Schmutzli, een zonderling die teruggetrokken diep in de bossen  leeft (de takken groeien in zijn baard!) gekleed als een soort monnik. Geen vuiltje aan de lucht! Nou ja, hier in Nederland hebben we dan wel geen uitgestrekte wouden maar er wonen zonderlingen zat die heus wel voor een fles prima jenever zich een maandje (langer hoeft niet) 't vuur uit de sloffen voor De Grote Kindervriend zouden willen lopen.

Zwitserland is niet alleen 't land met de leukste Sinterklaas, ook kan je je er 's zomers prima vermaken op je al dan niet gemotoriseerde tweewieler en 's winters, tja, dan kan je als je durft op de lange latten. Niks voor mij maar wintersport in wat voor vorm dan ook maakt hongerig en dat weten de Zwitsers als geen ander vandaar dat ze zich  hierop hebben toegelegd: Nou niet gelijk over kaasfondue of racletten beginnen te balken, er is daar heus wel meer te eten hoor!

Groentesoep.

De Zwitserse groentesoepen lijken op de onze; over het algemeen hebben ze twee soorten: Heldere die ze Brühes noemen en gebonden die evenwel vaak niet gebonden zijn maar er zo uitzien omdat ze kort voor 't opdienen een staafmixer in de pan hebben gezet. Een Magimix natuurlijk, made in Suisse. Die tweede variant gaan we even maken.

Eerst een sofritto maken met een fijngehakte ui, kleingesneden bleekselderij en een stuk winterwortel aan hele kleine stukjes. Aanfruiten in een neutrale olijfolie. De sofritto afblussen met een scheut witte wijn, dan 1 liter koud water erbij en langzaam aan de kook brengen. Zwarte peper en zout naar smaak.

Laat dit 1 1/2 uur zachtjes koken. Als je er de sokken in wilt zetten maak 't dan in de hogedrukpan, dan is de bouillon in een kwartiertje pronto.

Ondertussen schillen we twee aardappels, vissen we uit een witte kool de harde kern, pakken we wat donkergroen van een winterprei en snijden alles aan kleine stukjes. Dat koken we langzaam gaar in de bouillon.

Rösti met witte kool en worst

Zwitsers zijn gek op worst, overal in de stad zie je kraampjes langs de weg waar je een broodje worst kan kopen.   Maar hun worst ziet er wel even anders uit dan de onze… Qua worst is er in Nederland niets te koop (wellicht tegen de Duitse grens aan, weet ik niet)  dat er ook maar een beetje op lijkt. 't Probleem bij -braad-worst uit Nederland is dat er altijd zo veel kruiden en specerijen ingedaan worden dat je geen vlees meer proeft.  Onlangs heb ik bij 's lands bekendste grootgrutter een worst ontdekt die qua smaak een heel eind komt, die werd 'verse worst' genoemd, nou ja, een beetje experimenteren is 't devies. Wellicht dat de plaatselijke slager zo goed wil zijn om een zwikkie naturel worsten te draaien.

Voor dat we de worsten gaan braden gaan we ze eerst 'Schnaffelen'  dat doe je door ze links en rechts 2 cm in te kerven op de kop, dat ziet er mieters uit bij 't braden. Bovendien kan zo 't vet eruit lopen en dan braad je ze in hun eigen vet, lekkerder is er niet!

Maar eerst gaan we de kool bereiden. Die gaan we 'Dünsten' oftewel zachtjes stoven op een bedje van fijngehakte ui. 

Snij de ui zeer fijn en fruit die in roomboter. Ondertussen de kool (waar de harde kern uitgesneden is die reeds ligt te garen in de soep) schaven, die bovenop de ui doen en een scheut azijn toevoegen. Peper en zout naar smaak. Gebruik een zo klein mogelijke pan met goed passend deksel! De kool moet gaar worden in zijn eigen vocht. Reken hier gerust 1 1/2 uur voor. Na een half uur effe checken, omschudden en weer zeer zachtjes verder gaar laten stoven.

Rösti!

Om een goede Rösti te maken is geen speciale vaardigheid nodig, wel een goede koekepan met teflon antiaanbaklaag en een passend deksel. En timing want voor Rösti hebben we gaargekookte vastkokers nodig die 24 uur hebben liggen rusten; kook de dag ervoor dus twee porties, de aardappelen die je voor de Rösti gaat gebruiken in een niet afgedekt vergiet wegzetten zodat ze wat uitdrogen.

Hak eerst een ui zeer fijn. Rasp dan de aardappelen met de grove rasp. Met de hand want keukenmachines maken er een smeerboel van. De geraspte aardappelen luchtig mengen met de ui. Nu een flinke klont boter in de koekepan, het aardappel / ui mengsel in die pan en met een houten spatel de kantjes netjes maken. Vuur niet te hoog en niet te laag, het moet zachtjes bakken zonder deksel, die gebruiken we straks om de Rösti om te kunnen draaien. Ondertussen gaan we de worsten braden in boter.

Na 10 minuten de Rösti op 't passende deksel laten glijden en in één keer de Rösti omgekeerd terug doen in de koekepan. Nu is de onderkant aan de beurt om mooi bruin te worden.

De soep is klaar! Even snel de Magimixer erin zetten en zie, de soep veranderd in een mooie egale 'gebonden' soep. Gelijk opdienen.

Met een schuin oog de worst in de gaten houden, die op tijd omdraaien.

Als de soep soldaat gemaakt is zijn de braadworstjes, die er nu uitzien als slangen met aan twee kanten een opengesperde bek, en de Rösti ook klaar. De kool is inmiddels boterzacht gestoofd. Alles op tafel zetten, iedereen een flinke portie kool, een worstje en een stuk Rüsti en smullen maar!

Wat drinken we erbij? In Zwitserland wordt bij 't eten bier of wijn gedronken. Welnu, bier bij 't eten vind ik altijd wat armoeiig, ik lust graag wijn bij 't eten. Rode wijn. Zwitserse rode wijn is een zeldzaamheid hier in Nederland omdat de Zwitserse Frank spijkerhard is en de wijnen dus onbetaalbaar zijn. Ze worden dan ook nauwelijks geëxporteerd. Jammer want lekker zijn ze zeker.

Omdat Zwitserland vrij noordelijk ligt wordt er veel Pinot Noir aangeplant die in het Duitstalige deel ook wel Blauburgunder genoemd wordt en die qua smaak wel wat lijkt op de Blauburgunders uit Zuid Duitsland en die wijnen zijn weer wel te vinden bij de betere wijnhandel: Die gaan we dus lekker uitschenken, we leven maar één keer!

Als toetje kan je lekker Hollands appelcompote (goudreinetten niet schillen, alleen klokhuizen eruit en fijnsnijden. Kwartiertje zachtjes koken zonder suiker) serveren maar tegen de tijd dat al het bovenstaande op is zegt niemand meer boe of bah.

Buon' appetijt! Dirk Kampstra, kok.

Venkel!

Venkel!

Venkel is toch wel een heel apart stuk groente. Rauw is 't heerlijk, gekookt in water niet te versmaden maar een venkel-tomatensaus is echt turbo!
Geinig is is dat je twee kanten op kan met zo'n venkel-tomatensaus, 'n frisse en een variant waarin wat meer donkere tonen overheersen.
Eerst de frisse, die is 't makkelijkst en heeft de minste ingrediënten.

• fruit eerst in olijfolie een paar overlangs doorgesneden teentjes knoflook
• voeg dan een fijngehakte ui toe met een verkruimelde gedroogde spaanse peper
• snij ondertussen een venkel aan stukjes en doe die in de pan als de ui glazig begint te zien
• wellicht wat extra olie, blijf omscheppen tot de venkel gaar gebakken is
• kieper nu een blikje tomatenblokjes erbij, sluit de pan, zet 't vuur hoog tot de kook erover is en zet dan 't vuur zo laag mogelijk. Laat een uur langzaam koken, halverwege effe checken of 't niet allemaal te nat is, zo ja: deksel schuin op de pan. 5 minuten voor opdienen zout naar smaak toedienen.

Dit smaakt prima bij witte bonen met pasta.

Dan de donkere variant.

• snij een stuk pancetta aan dobbelsteenjes en fruit die langzaam in olijfolie
• voeg overlangs doorgesneden teentjes knoflook toe
• voeg dan een fijngehakte ui toe met een verkruimelde gedroogde spaanse peper
• snij ondertussen een venkel aan stukjes en doe die in de pan als de ui glazig begint te zien
• wellicht wat extra olie, blijf omscheppen tot de venkel gaar gebakken is
• kieper nu een blikje tomatenblokjes erbij, sluit de pan, zet 't vuur hoog tot de kook erover is en zet dan 't vuur zo laag mogelijk. Laat een uur langzaam koken, halverwege effe checken of 't niet allemaal te nat is, zo ja: deksel schuin op de pan. 5 minuten voor opdienen zout naar smaak toedienen.

Dit smaakt ook prima bij witte bonen met pasta! Of met alleen pasta, 't is maar waar je trek in hebt. Lekker met wat extra versgemalen zwarte peper.

Twee dagen bloemkool

Bloemkole!!!!!!!

We schrijven nu 2 februari en ik krijg een verzoek binnen om een stukje te schrijven voor ons cluborgaan dat van 't voorjaar het levenslicht zal gaan zien: Of ik nog een lekker voorjaars recept heb liggen?

Nou ja, natuurlijk, maar wanneer is 't voorjaar, welke maand gaat 't blad verschijnen? Want in 't voorjaar veranderd 't aanbod van seizoensgroenten behoorlijk snel dus ik kan wel een lekker recept geven over schorseneren maar die zijn tot en met maart voorhanden, in april zijn ze er echt niet meer.... Een blik op de seizoensgroenten kalender (http://www.kookn.nl/overzicht-seizoensgroenten/) leert ons dat er één groente constant voorhande is: Bloemkool.

Bloemkool, de oerhollandsche groente die al jaren een vast plekje heeft veroverd in de topdrie van s' Nederlands meest gegeten groentes. Omdat je bloemkool prima onder glas blijk te kunnen verbouwen is deze lekkernij het hele voorjaar ruim voorhande.

De traditionele manier om bloemkool te nuttigen is met gekookte aardappelen en een bal gehakt + vette jus maar wij gaan 't natuurlijk anders doen en wel zo:

• Snij van de bloemkool de roosjes en snij de stronk in even grote stukjes. Was de bladeren en snij die tot repen van ongeveer 1 cm breed.
• Zet een grote pan water op en weeg 400 gram penne rigate af
• Als 't water kookt voeg twee eetlepels zout tot en gooi eerst de bloemkool en een minuutje later de penne rigate in 't water.
• Doe de deksel weer op de pan en roer af en toe tot 't geheel weer aan de kook is. Zet 't vuur lager en sluit de pan. Check af & toe of de boel nog kookt.
• Begin na 8 minuten te checken of de pasta klaar is.

Als de pasta klaar is is de bloemkool ook gaar. Stort de pasta met de bloemkool in 'n groot vergiet en dien op.

Op ons bord gieten we lekker veel olijfolie van een goede kwaliteit over het gerecht alsmede grofgemalen gedroogde spaanse pepertjes.

De peper maakt de smaak los en geeft een frisse toets aan het gerecht en de combi olijfolie gare bloemkool blijkt onweerstaanbaar te zijn. Schenk er een frisse rode wijn bij, bijvoorbeeld Barbera d' Asti, een jonge Chianti of een lekkere Baujolais Villages.

Borden uitdwijlen met bruinbrood. Lekker hoor!

Tot zover niks bijzonders. Ware 't niet dat zelfs 4 volwassenen het bovenstaand gerecht niet op zullen kunnen en da's nou net de bedoeling want van alles wat we overhouden gaan we de volgende dag een fijne souffle maken.

• Bewaar het overgebleven eten in 't vergiet dat je afdek met een deksel
• Snij de volgende dag de penne rigate pijpjes in tweeën en doe het met de bloemkool in een ovenschaal. Als je een silicone ronde taartvorm hebt gebruik die dan want silicone bakvormen zijn veel makkelijker schoon te maken.
• Splits 4 eieren, de dooiers gaan in de overschaal, het wit gaan later we stijfslaan met een keukenmixer
• Snij een flink stuk Hollandsche kaas aan stukjes en roer dat door 't eierdooier bloemkool pasta mengsel. Voeg zout naar smaak toe, zwarte peper uit de molen is hier ook lekker bij.
• Verwarm de oven voor op 175 graden en sla het eiwit stijf. Spatel dat door de inhoud van de ovenschaal.

Bak de souffle in een halfuurtje gaar, dien op en smullen maar!

Tel uit uw winst! Twee dagen achter elkaar genieten van één bloemkool. Mooier kan toch niet?

Buon' appetito, Dirk Kampstra, kok.

Spitskool met Polenta & Braadworst.....

En na de zomer kommmmmmmmmmmt: De Herfst.

Hebben we allemaal weer genoten van de afgelopen zomer? De zomer die de boeken in is gegaan als zijnde een 'Typische Hollandse Zomer, Niks Bijzonders Dus' bleek weer een ongehoorde klote zomer te zijn: De keren dat ik met m'n togus in de Noordzee heb gelegen zijn op 1 hand te tellen, de hand van de voorman van de houtzagerij welteverstaan.

Kortom. 't was weer totaal kut maar gelukkig komt aan alles een end en ook aan deze beproeving. Dus gaan we vol goede moed de herfst in!

De herfst, de Hollandse herfst welteverstaan maakt niet alleen zijn entree met hagelstormen, wrede depressies en slagregens maar ook met de komst van de nieuwe oogst aan najaarsgroenten zoals spitskool en jongejonge, wat is die dit jaar lekker! Gaan we meteen wat mee doen lijkt me.

De herfst profileert zich niet alleen door een ander aanbod van lekkernijen van de kouwe grond, ook blijken telkens weer de temperaturen omlaag te gaan. En bij 't dalen van de -buiten- temperatuur neemt de trek in wintervoer toe. Plots hebben we niks meer met insalata di riso of spaghetti met kerstomaatjes, olijfolie en mozzarella. Nee, we krijgen trek in verwarmende gerechten als polenta met kool en braadworsten en dat komt goed uit want juist dat gerecht wil ik nu met jullie delen.

Eigenlijk dient dit gerecht gemaakt te worden met savooie kool ook wel groene winterkool genoemd, maar met spitskool is 't minstens zo lekker, zo niet lekkerder!

• Plet een stel verse tenen knoflook door er met de zijkant van je keukenmes op te duwen.
• Warm een pan met een dikke bodem op met daarin een scheut olijfolie. Daar gaan de geplette tenen in.
• Snij een flinke ui aan kleine stukjes. Als de knoflook begint te kleuren gooi dan de ui erbij. Dan gaat de temperatuur in de pan omlaag zodat de knoflook niet zal verbranden en de ui langzaam gaar wordt.
• Snij nu een spitskool aan zo dun mogelijke schijven. Trek die uitelkaar en gooi ze bij de ui en knoflook. Schep de boel om.
• Giet een eetlepel rodewijn azijn erbij, voeg een theelepel zout toe en flink wat versgemalen zwarte peper.
• Sluit de pan met een passend deksel en draai 't vuur zo laag mogelijk.
• Schep de kool na een uurtje zachtjes stoven om.

Terwijl de kool aan 't stoven is gaan we de polenta maken. Traditioneel moet je polenta, grofgemalen maismeel in kokend water met wat zout mengen en dat drie kwartier tot een uur langzaam al roerend gaarkoken in een koperen pot boven een houtvuur maar gelukkig lukt 't ook prima op een gasfornuis met pannen met een zgn. sandwich bodem en een Widek sudderplaat: Breng 1 liter water aan de kook, weeg 210 gram grofgemalen polenta (Bramata Oro) af en giet dat met een theelepel zout en -alweer!- flink wat versgemalen zwarte peper al roerend met een houten lepel in 't ziedende water tot een homogene massa is ontstaan en de kook er weer over komt. Sluit dan de pan met een passend deksel en zet die op 't kleinst mogelijke pitje op een sudderplaat.

Als de polenta een half uurtje op 't vuur staat gaan we aan de gang met de braadworsten. Zoek vantevoren een slager die goede varkensbraadworsten maakt. En dan bedoel ik braadworsten die naar vlees smaken, niet naar honderd en één kruiden en specerijen. Reken per persoon een braadworst en als je met z'n tweeen bent twee per persoon want dan is dit gerecht voor twee dagen.

Snij de braadworsten in vier stukken. en bak die in een koekepan met een Tefal antieaanbaklaag rondom bruin. Schep de vleeskogels uit de koekepan en doe die bij de zachtjes voor zich uit stovende kool. Schep 't geheel om zodat de worst in de gestoofde kool zit.

Gooi 't resterende vet in de koekepan niet weg! In dit vet zit nog veel smaak dus gebruik dit vet om daags erna een alternatieve vleesbouillon te maken! Gewoon door hierin een zeer fijngehakte ui, fijngesneden bleekselderij en wortel te stoven en zachtjes gaar te koken.  Je weet niet wat je proeft!

Terug naar 't gerecht. 

Als de kool gaar is is de polenta klaar en kan er opgediend worden. Schep de polenta als een stevige hartige pap in de borden, schep de kool met worstekogels daar bovenop. Schenk er een stevige rode wijn bij, een pinot noir uit de Franse Province of -als je er een kan vinden- een Barbera d'Asti. Goeie Chianti kan natuurlijk altijd. Of een knappe Bordeaux of of of of of.... kwestie van proberen.

Als men voldaan is sluiten we de pannen zorgvuldig en laten de inhoud afkoelen. Daags erna blijkt dat de polenta geen pap meer is maar een stevig massa die zonder problemen in één geheel uit de pan te wurmen is. Snijd die aan dobbelstenen die je in de rest van de kool met worst mengt. Dit in de magnetron opwarmen. De tweede ronde is minstens zo lekker als de eerste dus weggooien is echt ongepast! Alles moet op: je kan er ook een heel lekkere soep van maken!

Dit gerecht kan van september tot maart gegeten worden met afwisselend spitskool, witte kool en savooie kool. Houd er wel rekening mee dat spitskool van dit trio de 'natste' is en 't snelste gaar dus mocht je 't gerecht later in 't jaar maken van witte of savooiekool voeg dan wat meer uien toe en check af & toe of 't niet aanbrandt. Voeg zonodig een scheutje witte wijn of water toe en laat 't zeker anderhalf tot twee uur stoven. De worstkogels 't laatste kwartiertje toevoegen om te voorkomen dat ze te droog worden.

Smullen maar!

Prei, wat te doen?

Prei is een ondergewaardeerde groente: Gekookt wordt ie slijmerig, rauw is 't te scherp, de meeste mensen gooien de helft van de plant in de schillenbak; eigenlijk is prei alleen geschikt om de sofrito voor de groentesoep of risotto wat meer body te geven.

Maar wat is dat toch jammer. Want prei is heel gezond, 't is tenslotte een neefje van de ui, bovendien groeit ze het hele jaar door op de koude grond -zo is er lenteprei, zomerprei en winterprei (in de herfts wordt gewoon late zomerprei of vroege winterprei geoogst)- kortom, een altijd zeer betaalbare groente!

Omdat ik laatst met een behoorlijke lading prei werd opgescheept ben ik 's wezen grasduinen op 't net om inspiratie op te doen hoe deze stapel te verwerken.

Kwam ik al snel op ovenschotels met gehakt, witvis, noem maar op maar die recepten trokken me niet echt aan: met gehakt wordt 't al heel gauw heel zwaar en de meeste witvis mag niet meer volgens de viswijzer. Maar deze recepten boden me wel een handvat om zelf tot iets te komen:

Prei met aardappelen, achterham en besciamelsaus uit de oven.

Eerst zetten we de oven aan, die verwarmen we voor op 180 graden. Van de preiën snijden de losse bladeren van 't witte stuk en wassen deze zorgvuldig, daar zit altijd veel zand of aarde in! Van de witte stukken snijden we de worteltjes en die gooien we weg, net als verdroogde groene stukken.

In een pan licht gezouten water koken we witte en groene delen van de prei, samen met schijfjes aardappel 10 minuten.

Ondertussen maken we de besciamella: we smelten een stuk roomboter en terwijl dat lekker bruist roeren we daar een theelepel zout en een eetlepel bloem doorheen. Als de bloem door de boter is opgenomen voegen we beetje bij beetje melk toe tot een gladde saus ontstaat.

Met een schuimspaan scheppen we de gare prei en aardappel uit 't water en rollen de witte stukken in een plakje achterham. Van de groene losse bladeren maken we een rolletje die we ook omhullen met een plak ham.

De rollen draperen we in een ovenschaal, de schijfjes aardappel gaan daar overheen en de saus gieten we over alles heen.

Dan de ovenschaal boven in de oven en na 15 à 20 minuten zal zich een fraai bruin korstje gevormd hebben.

Ruk nu een lekkere fles rode wijn open en val ongenegeerd aan…..

Smullen maar!

Last minute spaghetti

Spaghetti Aglio, Olio e Peperoncino.

Spaghetti Aglio etc. is ‘t eenvoudigste Italiaanse recept dat er is, niet voor niets is het een populair gerecht bij Italiaanse vrachtwagenchauffeurs in ‘t buitenland;  met een minimum aan ingredienten kunnen ze onderweg toch een smakelijke en gezonde hap bereiden.

‘t Idee is dat je een saus maakt van warme olijfolie, verkruimelde gedroogde spaanse pepertjes en platgeslagen grofgesneden tenen knoflook die je zo over de net afgegoten spaghetti kiepert. Eenvoudig en makkelijk: 1 gaspitje is genoeg. De ingredienten zijn houdbaar en water is overal te koop.

Laatst wilde ik iemand tippen over dit gerecht en tikte ‘t in bij Google. Een linkje sturen is nou eenmaal superhandig dus openede ik de eerste de beste nederlandstalige suggestie van de bekende zoekmachine.  Dit is ‘m: http://www.dolcevia.com/nl/italie-culinair/italiaanse-recepten/pasta-gnocchi-risotto/853-spaghetti-aglio-olio-e-peperoncino-met-olie-knoflook-en-rode-pepers

Best aardig uitgelegd maar ik mis nou nèt dat ene truukje om de knoflook niet te laten verbranden.

Want hoe voorkomen we dat de knoflook niet verbrand als we de olie verhitten? Verbrande knoflook wordt nl. oneetbaar bitter en heeft reeds menig gerecht verpest……

Mijn truuk is als volgt.

Als ik pasta kook doe ik dat altijd in een pan met een deksel erop. Niet alleen hoef je dan je vuur niet zo hoog te zetten om de zaak aan de kook te houden maar tevens voorkom je dat je keuken verandert in een soort van sauna. Door een koekepan met daarin de olie, platgeslagen & gesneden knoflook en pepertjes als deksel op de pastapan te gebruiken sla je 3 vliegen in 1 klap; De koekepan wordt ahw au bain mari verwarmt, de olie wordt zo heet genoeg om zeer veel smaak uit de knoflook te trekken zonder gevaar op verbranden en je kan de koekenpan ook nog ‘s als opdienschaal gebruiken, scheelt weer afwas!

Anyway, pasta al dente koken, afgieten en in de koekepan storten. Smullen maar!

Niet te kinderachtig met de pepertjes, geen kaas erover –‘t gerecht heeft echt smaak genoeg- en frisse rode wijn erbij. Koekepan later uitdweilen met brood of als saladeschaal gebruiken want dat restje olie op de bodem is o zo lekker!

jam van groene tomaten, kan gewoon!

Door 't bar slechte weer van afgelopen weken -we schrijven september 2010- zijn m'n tomatenplanten ziek geworden en begonnen de tomaten die nog steeds groen waren (!) te rotten.
Wat nu? De hele oogst naar de klote? Of zou er toch een maniertje zijn om de groene tomaten, althans, wat daar nog van over was, te verwerken tot iets zodat we ze tòch zouden kunnen eten?
Even Google ingeschakeld en verdomd: je schijnt jam te kunnen maken met groene tomaten!
Dus vandaag gelijk alle tomaten van de planten gehaald, de rotte plekken ruim eruit gesneden, de stukken tomaat aan hele kleine stukjes gesneden en de oogst gewogen: 2800 gram.

De recepten die ik op Google gevonden had zijn nogal time consuming: de één sprak over 'de tomaatstukjes onder water zetten en zo lang inkoken tot 't dik genoeg is voor jam' ; nou, dat kan lang duren lijkt mij want voor je een liter of 5 aan vocht (want dat zal je toch echt moeten toevoegen voor die zooi onder staat) hebt ingekookt zijn we wel een dag verder..... En een ander wilde dat je de tomaatstukjes samen met een uitggeperste citroen en de suiker 24 uur afgedekt op een koele plaats wegzet. Alsof we niks beters te doen hebben.

Ik heb 't geprobeerd op de traditionele manier: vruchten -in dit geval dus groene tomaten- wassen en in stukjes snijden. Langzaam af en toe roerend met 't aanhangende water aan de kook brengen  en vervolgens de massa 3/4 deel inkoken.
Ik heb me in zoverre aan 't recept gehouden door 't sap en 't vruchtvlees van 1 citroen en een snufje zout -dat maakt de smaak los- toe te voegen.
Als de massa voldoende is ingekookt -duurt ongeveer twee uurtjes- suiker toevoegen: op 1 kg vruchten 3/4 kg witte suiker, geen geleisuiker!!! De massa weer aan de kook brengen en een half uur regelmatig roerend verder inkoken. Nu met de lepel een paar drupjes jam op een bord druppelen, die laten afkoelen en kijken of die niet verder uitvloeien als je 't bord op z'n kant houdt.

Als de druppels blijven liggen dan jampotjes vullen. De glazen potjes met 'Twist-off' deksels -gebruikte Hak potjes en oude La Bonne Mamma jampotjes- tijdens het jam maken in zo heet mogelijk water met een beetje afwasmiddel schoonmaken en omgekeerd laten uitdruipen. Niet afdrogen!
Tot de rand vullen, deksel er stevig opdraaien en omgekeerd neerzetten. Als de laatste vol is dan de nog hete potjes met warm water afspoelen en vervolgens met het deksel naar boven neerzetten.
Bij het afkoelen neemt de jam steeds minder volume in en trekt de luchtbel onder 't deksel vacuum: Voila, de jam is nu jarenlang houdbaar mits donker bewaard.
Als 't deksel bol staat of in ieder geval niet hol dan de jam in de koelkast zetten en oppeuzelen.

Resultaat: 2,8 kg tomaten zijn verwerkt in 8 Hakpotjes tot een griezelig groen uitziende heldere jam die overigens uitstekend smaakt op een geroosterde boterham...

Ingestortte cake?

Cake, altijd een tractatie.... Maar dan moet ie wel lukken!      


Van de moeder van een collega kreeg ik eens een Phillips keukenmachine. Eentje uit de jaren 70. Van plastic.  Zo’n ding waar een beetje culi zijn neus voor ophaalt: Die kan nl. alleen excellereren met een rvs Kenwood of liever nog een Kitchenaid van honderden euro’s.
Maar de Phillips presteert echt goed genoeg; hij klopt, hij kneedt, je kan er een blender opzetten en een schijf om wortellen mee te raspen. Bovendien wassie gratis! Voor deze jongen dus voorlopig effe niks anders.
Gemak dient de mens tenslotte, en een cake bakken –roerdeeg- is zonder machine een vervelend werkje want ‘t roeren van de eieren met de suiker duurt best wel lang.
Wat ook vervelend is, is bakvormen invetten. Daar houd ik niet van en gelukkig hoeft dat ook niet meer want al weer een paar jaar zijn er bakvormen van siliconen in de handel. Deze flexibele vormen zijn er in de wildste kleuren en kunnen temperaturen tot ruim 200 graden aan. ‘t Gebak bakt nooit aan en ‘t schoonmaken is echt een fluitje van een cent.
Ook ideaal voor soufflé’s, gebakken piepers en gebraden kip.
Kopen dus als je ze nog niet hebt; ze zijn echt niet duur en ze gaan ook nog ‘s heel lang mee!

Bij gebak dien je je aan ‘t recept te houden anders mislukt ‘t gegarandeerd. Deze cake zal zekers te weten lukken omdat we de ingredienten niet gaan afwegen op een weegschaal maar met een (yoghurt)bekertje van 125 cc oftewel 1/8 l.
1 bekertje = 1 deel.

We mixen 1 1/2 deel suiker met 3 verse eieren. Ongeveer 10 minuten op stand 2. Voeg ook een mespuntje zout toe en een mespuntje gedroogde gemalen spaanse peper.
Ondertussen mengen we 3 delen (gezeefd volkoren) meel met 1 theelepel bakpoeder goed door elkaar.
Dan zetten we de mixer op stand 1 en gieten we langzaam 1 deel olijfolie (!) door de suiker/ ei massa, daarna 1 deel yoghurt.
Als we nu een homogeen mengsel hebben zetten we de mixer uit en zeven ‘t meel boven de beslagkom. ‘t Meel scheppen we met een houten lepel door ‘t beslag.
Nu gieten we ‘t beslag in de siliconen bakvorm en bakken de cake in 45 minuten in een matig warme oven.

Als de cake na ‘t bakken flink is gerezen maar bij ‘t afkoelen in de oven instort heb je de oven te heet gezet. Vroeger bakte ik deze cake altijd in een wonderpan op een vlam ter grootte van een erwt, maar sinds ik een nieuw gasstel heb met hoog rendement branders werkt de wonderpan helaas niet meer. Dus moet ik nu de oven gebruiken en ‘t bleek na heel wat geexperimenteer dat ik deze electrische oven vooral niet moet voorverwarmen en de thermostaat op 150 graden dien te zetten.
Op zich is dat vreemd want in iedere handleiding staat dat je de oven moet voorverwarmen en cakes moet bakken op 175 graden. Maar ala, we zijn eruit: Lang leve ‘t internet voor de gouden tip!

Zie bovenstaand recept als een basis. Want je kan er een appel cake van maken door stukken goudreinette mee te bakken. Je kan vanille, krenten, stukken gember, gehakte noten of bittere chocola etc etc. toevoegen, je kunt ‘t zo gek niet bedenken.

En net als bij alle andere cakes: The Day After is ze nog veel lekkerder.

Bigos maar dan een beetje anders

Op avontuur met de Allerhande.....


Wie wel eens een boodschap heeft gedaan in een van de supermarkten van Albert Heyn is ‘t vast wel eens opgevallen: Grote stapels tijdschriften in vierkleurendruk gratis mede te nemen. De ‘Allerhande’. Een vrij tuttig reclameorgaan van Appie zelf met daarin allerlei al dan niet nuttige informatie over de producten die Albert Heyn zoal te koop aanbiedt en recepten.
De recepten daar wil ik ‘t over hebben. De recepten zijn gerelateerd aan de seizoenen of naderende feestdagen en da’s best handig! Want nu kan je je eenvoudig laten inspireren tot het bereiden van gerechten die geheel in de geest van ondertekende (ik dus) zijn: Ik ben heel erg voor ‘t gebruiken van de groenten die op dat moment (liefst) van de koude grond zijn. Niet alleen omdat groente en fruit van ‘t seizoen op dat moment ‘t lekkerst zijn maar zeker ook omdat die dan ‘t goedkoopst zijn. Dan houden we mooi geld over voor bijvoorbeeld een knappe fles wijn ofzo.
Dus rood fruit en peultjes in de zomer, pruimen en slabonen in de nazomer, goudreinetten, stoofperen en kool in de herfst en winter enz enz. Er is overigens een handige website voor dit soort zaken nl.  De Groente en Fruit kalender. Hier te vinden: http://www.milieucentraal.nl/Domeinen/Algemeen/Files/HTML/groentefruitkalender.html.
De Allerhande van de afgelopen herfst doorbladerend viel mijn oog op Bigos, Bigos is een traditioneel Pools en Litouws gerecht. Het is een stoofpot van witte kool, zuurkool en vlees, een jachtschotel. In de versie van Albert Heyn (hier even ‘t originele recept: http://www.kookjij.nl/recept-bigos-pools-koolgerecht) zat onder meer rookworst en daar houd ik niet van, ik krijg er ‘t zuur van. Maar op zich vond ik ‘t een intrigrerend recept en wel hier om, altijd leuk om weer ‘s een alternatief zuurkool recept uit te testen.
Wel heb ik het een en ander veranderd + de bereiding vereenvoudigd.

Bigos maar dan anders!

Omdat ik ‘s winters altijd een groene savooiekool in huis heb –die gebruik ik voor de Cavolo Nero soep- ben ik zo vrij geweest de traditionele witte kool te vervangen voor zeer fijngesneden groene kool. Voorts heb ik de pruimen vervangen door tutti frutti met sultana’s en de gewone zuurkool voor een pakje -= 500 gram- wijnzuurkool uit de supermarkt. De rookworst is vervangen voor een handje vol pancetta dobbelsteentjes.
De volgorde van bereiden is ook anders. Ik vind ‘t originele recept nogal bewerkelijk. Nergens goed voor.

Fruit in een pan met een dikke bodem in een scheut olijfolie een zeer fijngesneden ui, als de ui zacht begint te worden voeg dan twee platgeslagen tenen knoflook toe alsmede een verkruimeld gedroogd spaans pepertje en ‘t handje vol pancetta. Een handje vol is genoeg want gefruitte pancetta heeft zeer veel smaak.
Tijdens dit fruiten hebben we mooi de tijd om een kwart savooiekool aan hele dunne reepjes te snijden. Die fruiten we af en toe omscheppend mee.
Ondertussen warmen we de gietijzeren braadpan op en snijden we 4 ons vette stooflappen aan stukken ter grootte van een lucifersdoosje. Die braden we aan op hoog vuur in boter of gehakballenvet, net wat voor handen is. Als al ‘t vlees dichtgeschroeid is zijn de groenten in de andere pan klaar en leggen we ‘t vlees op die groenten.
De gietijzeren pan heeft nu op de bodem allerlei aanbaksels die we gaan verwijderen door er twee glazen rode wijn in te kieperen, vuur hoog en de aanbaksels losroeren met een houten lepel. Als de wijn kookt en de aanbaksels erin opgelost zijn gieten we dat in de andere pan. Dan leggen we de zuurkool boven op ‘t vlees en daar weer bovenop de tutti frutti en de sultana’s en om ‘t helemaal af te maken een paar laurierblaadjes.
‘t Deksel erop en ‘t vuur half hoog, wachten tot de kook over ‘t gerecht gaat. Als ‘t kookt een sudderplaatje onder de pan en ‘t gerecht minstens drie uur zachtjes laten stoven.
Af & toe checken of ‘t gerecht nog nat genoeg is, anders een beetje water toevoegen.
Na een uur of drie proeven of er nog zout bij moet.
Volgens Albertus is dit gerecht heeeerlijk met ‘stevig bruin brood’. Wij aten ‘t met zilvervliesrijst uit de Provence.
Gewoon niet normaal –om met Wim T. te spreken- zo lekker. En de dag daarna was ‘t nòg lekkerder dus gingen we in de repeat.
We dronken er een niet te koude rose uit Noord-Italie bij. Gaat prima met die prak.
Overigens denk ik dat ‘t ook heel goed te combineren is met wat voor kruidige witte wijn dan ook.
Met rood ging ‘t niet zo. Die fles werd een paar dagen later soldaat gemaakt.

Zo zie je maar. Ook de ordinaire reclameblaadjes van onze grootgrutter bieden tòch stof tot nadenken en kunnen ons immer weer verleiden tot grootse culinaire avonturen.
Houdt de deuren open!

Cavolo Nero soep

Zuppa van Cavolo Nero?

Altijd interessant: soep van of soep met kool. Zeker dit jaargetijde! –we schrijven begin december-
Omdat ‘t aanbod van groenten van de koude grond begint af te nemen is ‘t altijd aardig om op bereidingswijzen van deze groenten te stuiten die buiten de geeffende paden gaan. Zeg nou zelf, bij kool denk je niet direct aan soep toch? Meer aan borden met stukken vlees, piepers en een klets tot snot gekookte bittere groente.
Niet echt uitnodigend als ik dat even teruglees.
In Het Parool las ik een recept dat afkomstig is uit ‘The River Café, klassiek Italaans kookboek’. In dit recept nodigt men mensen uit om soep te koken van cavolo nero, een groente die in ons land zeer moeilijk verkrijgbaar is. Als alternatief werd boerenkool opgegeven. Boerenkool, een oer Hollandsche groente. Overal te koop deze maanden.
Zou je denken.
Niet in Amsterdam….. Op de Ten Kate markt, die toch meerdere voortreffelijke groentekramen telt was er slechts bij eentje boerenkool te koop. Voorgesneden in een plastic zakje.
Dat feest ging dus niet door: Ik koop NOOIT voorgesneden groenten -op zuurkool na- en wel hierom: Groenten beginnen na te zijn gesneden te fermenteren, te vergaan zo je kan zeggen. Door ‘t vergrote oppervlak krijgen schimmels en gisten die nu eenmaal in de lucht rondzweven meer vat op de groente en ook treed direct oxidatie op; We kennen allemaal ‘t effect: de kleur wordt vaal, de groente verliest structuur, wordt slap en begint na verloop van tijd steeds onaangenamer te ruiken. 
Dat willen we niet, daarom wassen en snijden we de groenten vlak voor de bereiding om zo een zo smakelijk mogelijke prak op tafel te kunnen zetten. ‘t Leven duurt niet eeuwig, daarom moeten we zo vaak mogelijk genieten en waar geniet een mens nou meer van dan van een smakelijke maaltijd en een goed glas wijn? Nou ja, er is natuurlijk wel meer te verzinnen maar dat behandelen we een ander keertje wel weer.
Enfin, geen boerenkool! Wat nu, want ik had ‘t echt in m’n hoofd gezet om de soep te gaan maken. Mijn oog viel op een groene savooie kool (http://www.degezondeapotheker.nl/vensterpags/vekapperkool.htm) met lekker donkere buitenste bladeren. Die werd prompt aangeschaft.

De soep.

Deze soep is niet alleen interessant omdat het hoofdingredient kool is, ook vervult grove polenta (Bramata Oro, te koop in Turkse winkels of de betere supermarkt) een belangrijke rol.

We hakken een ui fijn en fruiten die in olijfolie. Ondertussen wassen we een stel stengels van bleekselderij en een stuk wortel. Die snijden we aan zeer kleine stukjes en voegen die aan de ui toe. Omscheppen en een paar platgeslagen tenen knoflook toevoegen plus een verkruimelde gedroogde spaanse peper.
Omdat het enige tijd vergt voor de bovenstaande groenten beginnen te garen hebben we mooi te tijd om een paar aardappels te jassen en aan blokjes te snijden + de buitenste bladeren van de kool te wassen en deze aan dunne reepjes te snijden. De nerf snijden we uit ‘t blad en gooien die weg.
Bak nog even de aardappelblokjes mee tot ze vast beginnen te zitten aan de bodem van de pan en giet een beetje koud water in de pan. Nu de kool in de pan  en giet zoveel koud water erbij dat de groenten net onderstaan. Maak op smaak met zwarte peper en zout.
Kook dit zachtjes een half uurtje.
De zeer vezelige reepjes kool hebben de kans gekregen om langzaam te garen en nu is ‘t het moment om polenta aan de thans nog heldere soep toe te voegen. Op deze manier brengen we structuur aan de soep zonder de staafmixer haar allesvernietigende –en al te vaak ook grijssmakende- werk te moeten laten doen.
Giet vanaf enige hoogte langzaam polenta (= mais gries) in de soep en blijf roeren.  Doe dit langzaam omdat de maisgries de soep spectaculair kan indikken dus geef ‘t effe de tijd dat de gries in volume kan toenemen.
De soep dient vloeibaar te zijn. Sluit nu de pan met het deksel en zet de pan op een sudderplaatje. Laat de polenta langzaam gaar worden. Roer af en toe om de checken of de soep nog een soep is. Mocht de soep te dik worden voeg dan een weinig water toe.
Na ongeveer een half uur zal de polenta gaar zijn en kan de soep worden opgedient.
Schep de soep uit de pan met een pollepel en voeg versgemalen zwarte peper en een royale scheut prima kwaliteit olijfolie toe in’t bord: Lekkerrrr!

Voor de soep heb ik alleen de buitenste bladeren gebruikt. Het hart van de kool met zijn veel zachtere bladeren ga ik van de week gebruiken voor een risotto. Altijd lekker.
Deze vegetarische soep kan uitstekend als maaltijdsoep geserveert worden. Maar eigenlijk houd ik niet van maaltijdsoepen dus heb ik de soep als starter –primo piatto zo u wilt- gegeten. Als hoofdgerecht heb ik aardappelen en Elsasser zuurkool met als vlees krabbetjes, kasseler rib en knakworstjes geserveert.
Prima herfstcombi: buiten slaat de regen tegen de glazen, binnen snort de kachel en dampen de borden vol heerlijks. Wat wil een mens nog meer?

Krombekken, wazzijneda?

Dames, heeren ook!

't Nu volgende recept heb ik reeds eerder dit voorjaar gepubliceerd in 't motorblaadje van de Moto Morini Club Nederland & Omstreken.
Omdat 't stukje al weer bijna een jaar oud is is een gedeelte van de tekst niet geheel up to date.

Kredietcrisis, back to basics!

De laatste weken wordt het nieuws beheerst door de credietcrisis. Een nieuw woord, net als swaffelen, maar de credietcrisis heeft toch meer impact.  Immers, met een lege beurs kan je prima swaffelen, maar als je zonder spijkers kom te zitten dan wordt ‘t leven er niet makkelijker op. Niet alleen merk je dat als de normaliter inmense stapel cadeaux van Sinterklaas -dan wel die van dat miezerige kerstmannetje- tot een zielig hoopje is gekrompen, ook zullen we toch op z’n minst een beetje moeten gaan oppassen als we etenswaren gaan aanschaffen.
Geen kogelbiefstukken, geen parelhoen, geen hertereet. De broekriem aanhalen is het devies.
Maar is dat erg? Nee hoor, want wij kunnen prima onze boontjes doppen en zetten vrolijk de tering naar de nering! Omdat we gaan bezuinigen gaan we lekker alles zelf maken. Kost wel tijd, maar tijd is gratis.

Gedroogde witte bonen, korte pasta, twee bleekserderij stengels, twee tenen knoflook, blikje gepelde tomatenblokjes, gedroogde spaanse peper, olijfolie.


Er zijn mensen die echt iedere dag een groot stuk vlees moeten eten. Om velerlei redenen,  dat zal best… maar als je die mensen er op aanspreekt dan hebben ze het vooral over hoe belangrijk vlees eten wel niet is. Eiwitten enzo.
Eiwitten zitten ook in peulvruchten. Die zijn dan van oudsher ook een prima vleesvervanger. Daar gaan we wat mee doen want niet alleen zijn peulvruchten lekker, ze zitten ook nog ‘s boordevol vezels èn ze zijn heel betaalbaar, zeker als je ze gedroogd aanschaft. Bovendien kan je ze zeker twee jaar bewaren in de deur van de ijskast.
Een van de lekkerste witte bonenrassen die er zijn zijn Krombekken. Een ouderwets bonenras dat veel geteeld wordt in de kop van Noord Holland (http://www.degezondeapotheker.nl/vensterpags/vepeulvruchten_krombekken.htm).
We doen drie kopjes van die bonen in een middengrote pan met water en zetten die de avond tevoren op de kachel in de week.
De volgende dag halen we de bonen van de kachel af en zetten die op het gasstel op het kleinste pitje met een Widex plaatje eronder. Zo komen de bonen langzaam aan de kook en hoeven we er niet naar om te zien. Nog geen zout toevoegen! Bonen worden niet lekker gaar in zout water.
Als de bonen langzaam aan de kook geraken snijden we de bleekselderij in zeer kleine stukjes, die bakken we op laag vuur in een kwartier gaar in een scheut olijfolie samen met de tenen knoflook (even met de zijkant van ‘t koksmes plat slaan) en een paar verkruimelde gedroogde spaanse pepers. Af & toe omscheppen.
Als alles lekker begint te ruiken dan kiepen we het blikje tomatenblokjes  bij de groenten. Zachtjes stoven we de groenten in 3 kwartier verder gaar in de tomatensaus.
Ten slotte brengen we 1 liter water met wat zout aan de kook waar we 150g. korte pasta in gaan koken.
Als dit water kookt vissen we een boon uit de andere pan. Als die gaar is zetten we het gas onder deze pan uit nadat we een paar theelepels zout hebben toegevoegd. Voorzichtig roeren zodat de bonen heel blijven. De pasta kan nu gekookt worden.
Als na een minuut of 10 de pasta “al dente” is –even proeven- scheppen we met een schuimspaan de pasta uit het water zo de tomatensaus in. Hetzelfde doen we met de helft van de  bonen. We gieten het kookvocht van zowel de pasta als de bonen niet af, daar gaan we later soep van maken.

Resultaat: Een super voedzame pasta e fagioli al sugo die onze hongerig magen voor zeker  5 uur tot rust heeft gebracht.
Bij dit gerecht past prima de rode wijn uit het kerstpakket.
Na deze smakelijke maaltijd gaan we iets geks doen: we wassen de pan niet af maar zetten’m weg met de deksel erop.

Dan de soep voor de volgende dag. Omdat we Appie niet meer onnodig gaan spekken maken we zelf een groente bouillon i.pv. dat we die maken met bouillonblokjes.
Hebben we nodig een ui, een stengel bleekselderij en een stukje vuile winterwortel.
Waarom vuile winterwortel? Gewassen winterwortel kan je na een week weggooien, de zanderige blijft zeker een maand goed!
We snijden de groenten zeeeeer fijn en bakken die zachtjes zeker een kwartier in een pan met een dikke bodem op laag vuur. Daarbij gieten we het inmiddels afgekoelde kooknat van de pasta en van de bonen samen met de overgebleven bonen en zetten de pan op het kleinste pitje zodat ‘t geheel langzaam aan de kook komt. Als de soep zo’n beetje 40 minuten heeft gekookt gieten we de soep over in de pan waar net nog de saus in had gezeten. De hete soep mengt zich nu met de overgebleven resten van de saus die de smaak van de soep zal gaan verrijken: tel uit je winst!
Breng de soep de dag daarop weer langzaam aan de kook en smullen maar!
Lekker als starter of voor bij de lunch.

We komen er wel, hou vol!

Jullie Theo.